KVKK m. 10 uyarınca aydınlatma yükümlülüğü, kişisel veri işleyen her veri sorumlusunun veri sahibini önceden bilgilendirmesini gerektirir. Bu yükümlülük; web sitenizde, müşteri formunuzda, çağrı merkezinizde, etkinlik kayıtlarınızda kısacası veri topladığınız her noktada uygulanır.
Aydınlatma Metninde Bulunması Gerekenler
"Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ" m. 5 hükmü uyarınca aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir:
- Veri sorumlusunun kimliği: Şirket unvanı, vergi numarası, adres.
- İşlenen kişisel veri kategorileri: Kimlik, iletişim, finansal, sağlık vb.
- İşleme amaçları: Satış, pazarlama, lojistik, yasal yükümlülük vs.
- İşlemenin hukuki sebebi: KVKK m. 5/2 hükümlerinden hangisi.
- Aktarım: Yurt içi ve yurt dışı aktarım yapılan üçüncü kişiler.
- Toplama yöntemi: Form, otomatik, sözleşme, telefon, vb.
- İlgili kişinin hakları (m. 11): 8 hak madde madde listelenmeli.
- Başvuru yolu: KEP, e-posta, posta adresi.
Şablon Yapısı
Sektör veya işiniz fark etmeksizin aşağıdaki yapı kullanılabilir:
- Giriş / Tanıtım (1 paragraf)
- Veri Sorumlusu Kimliği
- Tanımlar
- İşlenen Veri Kategorileri
- İşleme Amaçları
- Hukuki Sebepler
- Toplama Yöntemi
- Aktarım (yurt içi / yurt dışı)
- Saklama Süresi
- Güvenlik Tedbirleri
- İlgili Kişinin Hakları
- Başvuru Usulü
- Çerez Kullanımı (web siteleri için)
- Değişiklikler
- İletişim
Önemli Yazım Kuralları
- Açık ve sade dil: Hukuki jargonu mümkün olduğunca azaltın. Veri sahibinin anlayabileceği şekilde yazın.
- Genel ifadelerden kaçının: "Çeşitli amaçlarla işlenir" yerine "fatura kesimi, lojistik takibi, müşteri destek" yazın.
- Açık rıza ayrı alınır: Aydınlatma metni rıza beyanı değildir. Açık rıza için ayrı bir kutucuk gereklidir.
- Görünür yerde olsun: Sayfanın altında ufak yazı yerine, formun hemen üstünde veya iliştirilmiş olarak.
- Tarih ekleyin: "Son güncelleme: 25.05.2026" gibi.
Sık Yapılan Hatalar
- Metni başka bir şirketten kopyalamak (sektör ve veri kategorileri farklı olabilir).
- Aydınlatma metnini "Kullanım Koşulları" ile karıştırmak.
- Açık rızayı zorunlu işaretli checkbox ile almak (geçersiz).
- Yurt dışı aktarımı bildirmemek.
- Sadece ana sayfaya koyup formlara entegre etmemek.
- KVKK m. 11 haklarını eksik veya yanlış listelemek.
Veri Toplama Noktası Bazlı Metinler
Tek bir aydınlatma metni yeterli değildir. Her veri toplama noktası için ayrı veya bölüm sahip bir metin önerilir:
- Web sitesi genel aydınlatma metni
- İletişim formu aydınlatma metni
- Demo talep formu aydınlatma metni
- Çalışan adayı (CV başvuru) aydınlatma metni
- Çağrı merkezi aydınlatma metni
- Kamera (CCTV) aydınlatma metni
- Wi-Fi captive portal aydınlatma metni
SignLogger Örnek Aydınlatma Metni
Kendi web sitemizdeki kapsamlı KVKK aydınlatma metnimizi referans olarak inceleyebilirsiniz: /legal/kvkk
Bu metin 16 ayrı bölüm içerir; veri sorumlusu, tanımlar, 8 veri kategorisi, 11 işleme amacı, KVKK m. 5/2 hukuki sebepleri madde madde, saklama süreleri tablosu, güvenlik tedbirleri, KVKK m. 11 hakları ve başvuru usulü kapsamaktadır.
Misafir Wi-Fi Portalında Aydınlatma Metni
Wi-Fi portal ekranı, işletmelerin en sık unuttuğu aydınlatma noktasıdır. Oysa burada telefon numarası ve trafik verisi işlenir. Portal aydınlatma metninde şunlar yer almalıdır:
- Veri sorumlusu: İşletmenin unvanı ve iletişim bilgisi
- İşlenen veriler: Telefon numarası, MAC/IP adresi, bağlantı zaman bilgileri
- Amaç ve hukuki sebep: 5651 sayılı kanun kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi (kanuni yükümlülük — açık rıza değil; bkz. Açık Rıza rehberi)
- Saklama süresi: Yasal süre (bkz. süre rehberi)
- Aktarım: Yalnızca yetkili adli/idari makamlara, talep halinde
- Haklar: KVKK m. 11 kapsamındaki başvuru hakları
SignLogger captive portal ekranına aydınlatma metni bağlantısı eklenebilir; böylece her doğrulama akışında bilgilendirme otomatik sunulur. Portal kurulumu için 5651 Log Alma Zorunluluğu rehberine bakın.
Katmanlı Aydınlatma Yaklaşımı
Uzun metinler okunmaz; Kurul rehberleri "katmanlı" bilgilendirmeyi önerir: ilk ekranda 3-4 cümlelik özet (kim, ne, neden), altında "ayrıntılı metin" bağlantısı. Portal, web formu ve fiziksel ortam (QR kodlu levha) için aynı içeriğin farklı sunumları hazırlanabilir.
Sık Sorulan Sorular
Aydınlatma metnini onaylatmak gerekir mi?
Hayır — aydınlatma bilgilendirmedir, rıza değildir; "okudum, anladım" kutusu zorunlu değildir. Ancak metnin sunulduğunu ispatlayabilmek için portal akışında gösterim kaydı tutmak iyi pratiktir.
Tek metin her kanal için yeterli mi?
İçerik aynı kalabilir ama her kanalın kendi veri kümesine göre uyarlanmalıdır; Wi-Fi portalındaki metin, web sitesi çerez metniyle aynı olamaz.